Medicatie tegen overgewicht en obesitas worden steeds vaker voorgeschreven. De huidige middelen zorgen voor minder honger. Dit geeft echter risico's op tekorten aan essentiële voedingsstoffen. Welke risico's zijn er en hoe kunt u deze voorkomen?
Kans op voedingstekorten
Een grote Amerikaanse studie uit 2025 onderzocht 461.382 volwassenen die waren gestart met een GLP-1-receptoragonist. Het grootste deel van de deelnemers had diabetes type 2, maar de onderzoeksgroep bestond ook uit mensen met bijvoorbeeld prediabetes, type 1 diabetes of zonder geregistreerde diabetes. Daarnaast had 44,9% van de deelnemers obesitas en 5,6% overgewicht.
Binnen zes maanden na de start van de medicatie werd bij 12,7% van de deelnemers een voedingstekort of een complicatie daarvan geregistreerd. Na twaalf maanden was dit 22,4%. Het meest voorkomende tekort was vitamine D: bij 7,5% na zes maanden en bij 13,6% na twaalf maanden. Ook tekorten aan onder andere B-vitaminen en ijzer werden gezien. Bij ongeveer 3% van de deelnemers werd binnen een jaar spierverlies geregistreerd.
Deze resultaten moeten wel voorzichtig worden geïnterpreteerd. Het ging om een retrospectieve observationele studie op basis van zorg- en declaratiegegevens. De studie laat dus zien dat voedingstekorten en spierverlies tijdens behandeling voorkwamen, maar kan niet aantonen dat de GLP-1-medicatie deze tekorten rechtstreeks heeft veroorzaakt. Ook werd bijvoorbeeld niet bijgehouden welke voedingssupplementen mensen gebruikten of hoeveel zij bewogen.
De Nederlandse Vereniging van Diëtisten (NVD) benadrukt naar aanleiding van deze resultaten het belang van aandacht voor voeding tijdens behandeling met GLP-1-medicatie. De NVD adviseert onder andere aandacht te hebben voor voldoende eiwitinname en spierbehoud door krachttraining en verwijzing naar een diëtist wanneer daar aanleiding toe is.
Ook in Nederland wordt hier onderzoek naar gedaan
Omdat nog relatief weinig bekend is over wat mensen in Nederland daadwerkelijk eten tijdens het gebruik van gewichtsreducerende medicatie, loopt momenteel de MOON-studie van Wageningen University & Research.
Aan deze studie kunnen volwassenen meedoen die binnenkort starten met GLP-1- of GLP-1/GIP-medicatie, deze medicatie al gebruiken of recent zijn gestopt. Deelnemers vullen een digitale vragenlijst in van ongeveer 20 minuten en houden gedurende drie dagen een voedingsdagboek bij. Na afloop ontvangen zij een persoonlijk voedingsadvies en inzicht in hoe hun voedingspatroon aansluit bij de Richtlijnen Goede Voeding. De studie loopt tot en met maart 2027.
Meer informatie en aanmelden kan via:
MOON-studie – Wageningen University & Research
Wat kunt u het beste eten als u minder honger hebt?
Wanneer u door de medicatie minder honger hebt, wordt het belangrijker om bewust te kiezen voor voeding die veel voedingsstoffen bevat. U eet misschien minder, maar uw lichaam heeft nog steeds voldoende eiwitten, vitamines, mineralen, vezels en vocht nodig.
1. Zorg voor voldoende eiwitten
Eiwitten zijn belangrijk voor het behoud van spiermassa tijdens het afvallen. Probeer daarom bij iedere maaltijd iets eiwitrijks te eten.
Eiwitten zitten bijvoorbeeld in:
- vlees en gevogelte
- vis
- eieren
- melk, yoghurt, kwark en kaas
- peulvruchten zoals linzen en bonen
- sojaproducten zoals tofu en tempeh
- noten en zaden
- volkoren graanproducten
Vooral wanneer u weinig eet, kan het helpen om eerst te kiezen voor een eiwitrijke component van de maaltijd.
2. Kies voor voedzame producten
Als u minder eet, is het extra belangrijk dat de voeding die u wél eet voldoende voedingsstoffen bevat. Kies daarom zoveel mogelijk voor een gevarieerd voedingspatroon met bijvoorbeeld:
- veel verschillende soorten groenten
- fruit
- volkoren producten
- peulvruchten
- noten en zaden
- gezonde vetten, bijvoorbeeld uit olijfolie, noten en avocado
- voldoende eiwitrijke producten
Probeer sterk bewerkte producten en producten met veel calorieën maar weinig voedingsstoffen niet de basis van uw voeding te laten vormen.
3. Eet rustig en met regelmaat
Een grote maaltijd kan minder prettig vallen wanneer u sneller verzadigd bent of last heeft van misselijkheid. Kleinere porties kunnen dan beter worden verdragen.
Eet rustig, neem de tijd en luister naar uw verzadigingsgevoel. U hoeft uw bord niet leeg te eten wanneer u voldoende hebt gegeten. Tegelijkertijd is het belangrijk om maaltijden niet structureel over te slaan.
4. Drink voldoende
Voldoende drinken blijft belangrijk, ook wanneer u minder eet. Kies vooral voor water, thee en andere dranken zonder of met weinig calorieën.
Wanneer u last heeft van misselijkheid of andere maag-darmklachten, kunnen koffie, alcohol en koolzuurhoudende of sterk gezoete dranken de klachten bij sommige mensen verergeren.
5. Denk ook aan uw spieren
Gewichtsverlies bestaat niet alleen uit verlies van vetmassa. Ook spiermassa kan verloren gaan. Daarom zijn voldoende eiwitten én spierversterkende beweging belangrijk tijdens het afvallen.
Krachttraining, oefeningen met het eigen lichaamsgewicht en andere spierversterkende activiteiten kunnen helpen om de spiermassa zo goed mogelijk te behouden.
Tot slot
GLP-1-medicatie kan een waardevol hulpmiddel zijn bij de behandeling van overgewicht en obesitas. Juist omdat de eetlust afneemt, is het belangrijk om niet alleen te kijken naar hoeveel u eet, maar vooral ook naar wat u eet.
Een voedingspatroon met voldoende eiwitten, groenten, fruit, volkoren producten en andere voedingsrijke producten, gecombineerd met voldoende beweging en spierversterkende training, helpt om tijdens het afvallen zo goed mogelijk voor uw lichaam te blijven zorgen.
Wanneer het lastig is om voldoende te eten of wanneer er sprake is van klachten, een zeer lage voedselinname of een verhoogd risico op voedingstekorten, kan begeleiding door een diëtist waardevol zijn. Wilt u hier persoonlijk bij begeleid worden? Lees hoe de begeleiding werkt.
Bronnen
-
Butsch WS, Sulo S, Chang AT, et al. Nutritional deficiencies and muscle loss in adults with type 2 diabetes using GLP-1 receptor agonists: A retrospective observational study. Obesity Pillars. 2025;15:100186. doi:10.1016/j.obpill.2025.100186.
-
Nederlandse Vereniging van Diëtisten. Risico op voedingstekorten bij GLP-1 gebruik. 4 juli 2025. NVD – Risico op voedingstekorten bij GLP-1 gebruik
-
Nederlandse Vereniging van Diëtisten. Nieuwe MOON-studie onderzoekt voedingsinname bij gebruik van GLP-1 medicatie. 21 mei 2026.
-
Obesitas Platform. Studie naar voedingsinname bij gebruik van obesitasmedicatie. 15 juli 2026.
-
NOK Clinics. Wat kun je het beste eten als je GLP-1 medicatie gebruikt? 28 mei 2025.
Daphne van den Berk - Huisarts