Wat gebeurt er met uw gewicht na het stoppen met gewichtsverlagende medicatie? En kunt u het bereikte resultaat behouden?
Stel u voor: u bent afgevallen met Wegovy, Saxenda of Mounjaro. U heeft minder honger, zit sneller vol en voelt zich fitter. Misschien zijn ook uw bloeddruk of bloedsuikerwaarden verbeterd. Logischerwijs vraagt u zich dan af: wat gebeurt er als ik met de medicatie stop?
Veel mensen zijn bang dat de kilo’s daarna weer terugkomen. Is die angst terecht? En betekent dit dat u deze medicijnen altijd moet blijven gebruiken?
Als huisarts vind ik het belangrijk dat u niet alleen weet wat u tijdens de behandeling kunt verwachten, maar ook nadenkt over de periode daarna. In 2026 verschenen twee interessante onderzoeken die meer inzicht geven in wat er na het stoppen gebeurt. Daarnaast is er eerder onderzoek gedaan naar het geleidelijk afbouwen van semaglutide. Samen geven deze onderzoeken een genuanceerd beeld.
Waarom is onderzoek naar stoppen zo belangrijk?
Wegovy bevat semaglutide, Saxenda bevat liraglutide en Mounjaro bevat tirzepatide. Deze middelen beïnvloeden signalen die betrokken zijn bij honger, verzadiging en de regulatie van de bloedsuiker. Hierdoor ervaren veel mensen minder eetlust en lukt het vaak beter om minder te eten. Wanneer iemand stopt, valt deze ondersteuning weg. De honger kan terugkomen en u kunt vaker aan eten gaan denken.
Uit onderzoek in de dagelijkse praktijk blijkt dat ongeveer de helft van de mensen binnen 12 maanden na starten van deze medicatie ook weer stopt. Het is daarom belangrijk om niet alleen te onderzoeken hoeveel gewicht mensen mét medicatie verliezen, maar ook wat er gebeurt na stoppen. Een reden om te stoppen zijn de kosten.
Onderzoek 1: wat ontdekte The BMJ over stoppen met afslankmedicatie?
In januari 2026 verscheen in het medische tijdschrift The BMJ een systematische review en meta-analyse van West en collega's. Zij onderzochten wat er gebeurt met het gewicht nadat mensen stoppen met medicatie voor gewichtsbeheersing. De onderzoekers namen 37 studies met in totaal 9.341 deelnemers mee. Daarbij keken zij naar verschillende soorten gewichtsmedicatie, en dus niet uitsluitend naar de nieuwere middelen zoals Wegovy, Saxenda en Mounjaro. De gemiddelde behandelduur in de onderzochte studies was ongeveer negen maanden. De gemiddelde follow-up na het stoppen bedroeg ongeveer zeven maanden. De onderzoekers zochten naar studies die tot februari 2025 waren gepubliceerd. Hoewel ook nieuwere middelen in de analyse waren opgenomen, zijn er nog relatief weinig langetermijngegevens over wat er gebeurt nadat mensen hiermee stoppen.
De onderzoekers vonden gemiddeld een gewichtstoename van ongeveer 0,4 kilogram per maand na het stoppen met gewichtsmedicatie. Op basis van statistische modellen werd voorspeld dat het gewicht gemiddeld na ongeveer 1,7 jaar weer op het niveau van vóór de behandeling zou kunnen liggen.
Deze voorspelling is geen zekerheid. Het gaat om gemiddelden uit verschillende studies, waarbij de uitkomsten mede zijn berekend met statistische modellen. Het verloop bij een individuele gebruiker van Wegovy of Mounjaro kan hiervan afwijken.
Hoe actueel zijn deze gegevens?
Hierbij is een belangrijke kanttekening nodig. De onderzoekers zochten naar studies die tot februari 2025 waren gepubliceerd. De gemiddelde behandelduur in de geïncludeerde onderzoeken was ongeveer negen maanden, met een gemiddelde follow-up van circa zeven maanden na het stoppen. De meta-analyse bevat wel gegevens over semaglutide, liraglutide en tirzepatide, maar de hoeveelheid en duur van de beschikbare follow-up na stoppen zijn beperkt in vergelijking met wat we uiteindelijk nodig hebben om de effecten op lange termijn goed te begrijpen.
De voorspelling dat iemand gemiddeld binnen anderhalf tot twee jaar weer op het oude gewicht zit, moet daarom niet worden gelezen als een persoonlijke voorspelling of als een zekerheid. Het is een gemiddelde uit onderzoeksgegevens, deels doorgetrokken met statistische modellen.
Wat kunnen we hieruit concluderen? Gewichtstoename na het stoppen met gewichtsmedicatie komt regelmatig voor en kan aanzienlijk zijn. Maar dit onderzoek vertelt niet precies wat er met iedere individuele gebruiker van Wegovy of Mounjaro zal gebeuren.
Bron: West S. et al. Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis. The BMJ. 2026;392. https://doi.org/10.1136/bmj-2025-085304
Onderzoek 2: wat gebeurde er bij patiënten van de Cleveland Clinic?
In maart 2026 publiceerden Gasoyan en collega's een onderzoek naar het verloop van het gewicht nadat mensen in de dagelijkse praktijk stopten met semaglutide of tirzepatide. De onderzoekers voerden een retrospectief cohortonderzoek uit met gegevens uit elektronische patiëntendossiers van een groot zorgsysteem van de Cleveland Clinic in Ohio en Florida, Verenigde Staten. Dit betekent dat zij terugkijken in de patiëntendossiers van mensen die een periode gebruik hebben gemaakt van semaglutide of tirzepatide. Er is dus geen controlegroep, waardoor u niet goed kunt vaststellen welk effect het stoppen zelf had en welk effect eventuele vervolgbehandeling of andere factoren hadden.
Ze selecteerden 7.938 volwassenen die tussen 2021 en 2023 waren gestart met injecteerbare semaglutide of tirzepatide voor overgewicht, obesitas of diabetes type 2. De deelnemers waren na drie tot twaalf maanden gestopt met hun oorspronkelijke medicatie. Vervolgens bekeken de onderzoekers wat er in het jaar daarna gebeurde. Ze onderzochten onder andere hoeveel mensen opnieuw met hetzelfde middel begonnen, een andere behandeling kregen en hoe hun gewicht veranderde.
Dit was het resultaat bij mensen die de medicatie gebruikten voor overgewicht of obesitas:
-
Voor het stoppen waren zij gemiddeld 8,4% van hun oorspronkelijke lichaamsgewicht afgevallen.
-
In het jaar na het stoppen nam hun gewicht gemiddeld met 0,5% toe ten opzichte van het gewicht op het moment van stoppen.
Op het eerste gezicht lijkt dit een gunstiger beeld dan de voorspelling uit The BMJ. De gemiddelde gewichtstoename bij mensen die de medicatie voor obesitas gebruikten, was in dit onderzoek immers relatief klein. Maar er is een belangrijke aanvullende bevinding: veel mensen kregen na het stoppen opnieuw medicatie of een andere vorm van behandeling. In het jaar na het stoppen:
-
19,6% begon opnieuw met het oorspronkelijke middel.
-
35,2% kreeg een andere behandeling voor obesitas. Hieronder viel het starten met een andere medicatie bij 27,4%, een consult gericht op leefstijlverandering bij 13,7% en metabole of bariatrische chirurgie bij 0,6%.
Van de deelnemers die in het jaar na het stoppen opnieuw met hetzelfde middel begonnen, of een andere behandeling kregen, is niet met zekerheid vast te stellen hoeveel dit heeft bijgedragen aan het gewichtsverloop. Omdat de onderzoekers achteraf bestaande patiëntgegevens analyseerden, kunnen zij geen oorzakelijk verband aantonen. Ook waren er verschillen tussen patiënten in de reden van stoppen, de vervolgbehandeling en andere factoren die het gewicht kunnen beïnvloeden.
De relatief geringe gemiddelde gewichtstoename in deze studie betekent daarom niet dat stoppen doorgaans zonder gewichtstoename verloopt. Het laat vooral zien dat het gewichtsverloop in de dagelijkse praktijk sterk kan verschillen en dat vervolgbehandeling een belangrijke factor kan zijn.
Bron: Gasoyan H. et al. Obesity Treatments and Weight Changes in Clinical Practice After Discontinuation of Semaglutide or Tirzepatide. Diabetes, Obesity and Metabolism. 2026;28(6):4795-4805. https://doi.org/10.1111/dom.70660
Betekent dit dat de medicatie altijd gebruikt zou moeten blijven?
Niet automatisch. De juiste behandelduur hangt af van uw gezondheid, het behaalde resultaat, eventuele bijwerkingen, uw voorkeuren en de mogelijkheden om de behandeling voort te zetten. Overgewicht en obesitas zijn vaak langdurige aandoeningen waarbij biologische factoren een rol spelen. Net zoals bij andere chronische aandoeningen kan langdurige behandeling soms nodig zijn om het bereikte resultaat te behouden. Dat betekent niet dat iedereen levenslang medicatie nodig heeft. Mogelijk heeft de medicatie u net het zetje gegeven dat u nodig had om uw leefstijl verder aan te passen? Soms is voortzetten passend. In andere situaties kan een andere behandeling of een zorgvuldig begeleide poging om zonder medicatie verder te gaan worden overwogen. De beslissing hoort altijd in overleg met de voorschrijvend arts te worden genomen. Stop niet zelfstandig en verander uw dosering niet zonder overleg.
Kan langzaam afbouwen helpen om uw gewicht te behouden?
De meeste onderzoeken naar stoppen met afslankmedicatie kijken naar wat er gebeurt nadat de behandeling wordt beëindigd. Maar wat als er niet in één keer gestopt wordt, maar de dosis geleidelijk wordt verlaagd?
In 2024 presenteerden Deense onderzoekers tijdens het European Congress on Obesity een praktijkonderzoek naar het gebruik en het afbouwen van semaglutide. De resultaten werden ook besproken op het Obesitas Platform. In een digitaal programma voor gewichtsbeheersing namen 2.246 mensen met obesitas deel. Naast semaglutide kregen zij begeleiding bij voeding, beweging en gedragsverandering. De dosering werd afgestemd op het effect en de verdraagbaarheid; deelnemers gebruikten daardoor vaak lagere doses dan in het gebruikelijke opbouwschema. Bij 353 deelnemers werd na het bereiken van het streefgewicht begonnen met het geleidelijk verlagen van de dosis. Dit gebeurde gemiddeld over negen weken, terwijl de begeleiding bij leefstijl doorging. Tijdens deze afbouw verloren zij gemiddeld nog 2,1% van hun lichaamsgewicht. Van de deelnemers die afbouwden, stopten er 240 volledig met semaglutide. Van slechts 85 van hen waren gewichtsgegevens beschikbaar 26 weken na het volledig stoppen. Bij deze groep was het gewicht gemiddeld niet toegenomen: zij waren gemiddeld nog 1,5% lichter dan op het moment van stoppen. Een deel van de deelnemers was in de tussentijd opnieuw met semaglutide begonnen.
Deze resultaten zijn hoopgevend, maar moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd. Het ging om een praktijkonderzoek en niet om een gerandomiseerde studie waarin langzaam afbouwen rechtstreeks werd vergeleken met abrupt stoppen. Bovendien kregen deelnemers begeleiding bij voeding en beweging, en waren de gegevens na zes maanden slechts van een relatief kleine groep beschikbaar. We kunnen daarom niet met zekerheid zeggen of het gunstige resultaat kwam door het geleidelijk afbouwen, de leefstijlbegeleiding, andere kenmerken van de deelnemers of een combinatie daarvan. Ook weten we niet of het resultaat na een jaar of langer hetzelfde zou zijn.
Bron: Europees Congres voor Obesitas (ECO), 2024. Samenvatting van het onderzoek via het Obesitas Platform.
Tips voor eventueel stoppen
Als u overweegt te stoppen, bespreek dit dan tijdig. Wacht bij voorkeur niet tot uw medicatie bijna op is of u al merkt dat uw gewicht snel toeneemt.
1. Bespreek waarom u wilt stoppen. Zijn de kosten te hoog geworden? Heeft u bijwerkingen? Heeft u uw streefgewicht bereikt of wilt u kijken of u zonder medicatie verder kunt? De reden bepaalt mede welke vervolgstappen passend zijn.
2. Bekijk niet alleen het gewicht, maar ook de leefstijl en gezondheid. Probeer de leefstijl zo optimaal mogelijk te maken voor de proefstop. Na gewichtsverlies neemt de beweegnorm van 150 minuten per week toe naar 200-300 minuten per week. Meer bewegen kan helpen bij gewichtsbehoud. Let daarbij ook op slaap en stress.
3. Spreek af wat het beleid wordt als u meer honger krijgt of aankomt. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld: aanvullende begeleiding, extra inzet van andere professionals (diëtiste, leefstijlcoach, GLI-begeleider of personal trainer) of opnieuw beoordelen of medicatie passend is.
De NHG-Standaard Obesitas benoemt de mogelijkheid om na twee jaar behandeling geleidelijk af te bouwen tot een proefstop. Dit kan worden overwogen als het gewicht langdurig stabiel is of het behandeldoel is bereikt. Deze termijn betekent niet dat twee jaar de bewezen optimale behandelduur is. Het NHG geeft juist aan dat er nog weinig bekend is over de langetermijneffecten van obesitasmedicatie en over de beste manier om ermee te stoppen. De aanbeveling is daarom pragmatisch: als u samen met uw behandelaar besluit om een proefstop te proberen, adviseert het NHG om in principe het opbouwschema in omgekeerde richting te gebruiken. Als u bij een lagere dosis of na het stoppen weer aankomt, kan worden overwogen om de medicatie te herstarten. Minder vaak injecteren is een andere mogelijkheid.
Het belangrijkste is dus om niet alleen naar de periode mét medicatie te kijken. Denk ook na over de begeleiding die u nodig heeft om uw gezondheid op de lange termijn te ondersteunen. En onthoud: als het gewicht na stoppen weer toeneemt, is dat geen bewijs van te weinig discipline. Het is informatie die u kunt gebruiken om te bepalen wat een passende volgende stap is. Wilt u begeleiding bij het afbouwen? Meld u aan.
Medische disclaimer
De informatie in dit artikel is bedoeld ter algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies, onderzoek of behandeling. De beschreven onderzoeksresultaten geven gemiddelden weer; uw persoonlijke situatie en het verloop van uw gewicht kunnen hiervan afwijken. Stop of wijzig uw medicatie niet zonder overleg met uw behandelend arts. Bespreek vragen over het starten, afbouwen of stoppen van gewichtsverlagende medicatie altijd met een arts, zodat u samen kunt beoordelen wat in uw situatie passend en veilig is.
Daphne van den Berk - Huisarts