Over overgewicht: een chronische aandoening die behandeling verdient

Wat is overgewicht en obesitas?

Overgewicht en obesitas zijn complexe aandoeningen die verder gaan dan alleen esthetiek. Obesitas is een chronische ziekte die risico's met zich meebrengt voor de gezondheid. Overgewicht en obesitas worden geassocieerd met een verhoogd risico op diverse gezondheidsproblemen, waaronder diabetes type 2, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, slaapapneu, gewrichtsproblemen en zelfs bepaalde vormen van kanker.

Het behandelen van overgewicht en obesitas is daarom belangrijk om deze risico's te verminderen, de levenskwaliteit te verbeteren en mogelijk zelfs de levensverwachting te vergroten. Al bij 5% gewichtsverlies weten we dat er veel gezondheidswinst optreedt. Onderzoek laat onder andere verbeteringen zien in de bloeddruk, bloedsuiker en bloedvetten en een vermindering van het risico op diabetes type 2.

Het doel is daarom niet alleen om af te vallen, maar om samen te werken aan een gezondere en duurzame toekomst, waarbij gezondheid en kwaliteit van leven centraal staan.

Waarom is afvallen zo moeilijk?

Het lichaam heeft bij obesitas de neiging om terug te keren naar het oude gewicht (ook wel het setpoint genoemd). Het lichaam probeert naar dit gewicht terug te keren als iemand gewicht kwijtraakt. De hormonen GLP-1 en leptine nemen af en zij zorgen normaal gesproken voor verzadiging en meer energieverbruik. Daarnaast neemt ghreline toe, ook wel het hongerhormoon genoemd. Door deze combinatie ontstaat er soms een toegenomen hongergevoel en/of een later opkomend verzadigingsgevoel. Bovendien vertraagt de stofwisseling, waardoor een lichaam minder calorieën verbrandt. Het is dan moeilijk om op gewicht te blijven. Als laatste is het volhouden van gezonde gewoonten best lastig.

Wat is het jojo-effect?

Door de combinatie van meer honger en minder verbranding kan het gewicht na een periode van diëten weer toenemen. Deze disbalans in hormonen kan helaas jaren aanhouden. Het is überhaupt onduidelijk of deze verstoring uiteindelijk helemaal zal herstellen.

Hoe werkt medicatie en voor wie is het geschikt?

Medicatie kan, als de arts die medisch verantwoord vindt, een hulpmiddel zijn naast leefstijlaanpassingen. Resultaten verschillen per persoon en zijn niet gegarandeerd. Deze medicatie werkt op het GLP-1-hormoon en beïnvloedt zo de eetlust, het verzadigingsgevoel en de maaglediging, waardoor mensen vaak minder eten. Andere geneesmiddelen voor gewichtsreductie werken via andere mechanismen.

Welk middel bij u past, hangt af van uw gezondheid, uw medicijngebruik en uw voorkeur, bijvoorbeeld als u prikangst heeft. Dat bespreek ik met u tijdens de intake. De kosten van medicatie vindt u bij de prijzen.

Voor wie is het geschikt?

• BMI van 30 of hoger
• BMI van 27 of hoger in combinatie met een vergrote buikomvang of gewichtsgerelateerde gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, hoge bloeddruk, hoog cholesterol, slaapapneu, leververvetting, gewrichtsklachten of fertiliteitsproblematiek
• Bent u 70 jaar of ouder, dan is een BMI tot 28 normaal
• Heeft u een Aziatische (inclusief Hindostaanse), Midden-Oosterse, Afrikaanse of Afrikaans-Caribische achtergrond, dan liggen de afkapwaarden lager (ongeveer 2 tot 2,5 punt)

Belangrijk: u dient niet zwanger te zijn, geen zwangerschapswens op korte termijn te hebben en geen borstvoeding te geven. Heeft u diabetes, dan is voorafgaand overleg met uw eigen behandelend arts noodzakelijk. Voor mensen boven de 75 jaar is deelname afhankelijk van uw algemene gezondheidstoestand.

Leefstijl

Voeding en beweging spelen een belangrijke rol in ieder succesvol gewichtsverliestraject, ook wanneer u medicatie gebruikt. Het gaat daarbij niet om een tijdelijk dieet, maar om het ontwikkelen van gezonde en duurzame gewoonten die passen bij uw dagelijks leven.

De medicatie kan u hierbij ondersteunen door uw hongergevoel te verminderen en ervoor te zorgen dat u sneller verzadigd bent. De medicatie staat echter nooit op zichzelf. Een volwaardig voedingspatroon en voldoende beweging blijven de basis van een gezonde en duurzame aanpak.

Tijdens het afvallen is het extra belangrijk om voldoende voedingsstoffen en eiwitten binnen te krijgen en actief te blijven. Wanneer u minder eet, kan uw lichaam namelijk naast vet ook spiermassa verliezen. Voldoende eiwitten en regelmatige lichaamsbeweging, met daarbij aandacht voor spierversterkende oefeningen, helpen om uw spiermassa zoveel mogelijk te behouden.

Ook slaap en stress kunnen een belangrijke rol spelen bij overgewicht en obesitas. Een verstoord slaappatroon en langdurige stress kunnen onder andere invloed hebben op uw eetlust, energiebalans en het vermogen om gezonde gewoonten vol te houden. Daarom kijken we tijdens de begeleiding niet alleen naar voeding en beweging, maar naar het geheel: uw leefstijl, slaap, stress en de factoren die voor u van invloed zijn op uw gewicht.

Gewichtsverlies tijdens de overgang

Het verliezen van gewicht tijdens de overgang is vaak extra moeilijk. Dit komt door een samenspel van hormoonschommelingen, een vertraagde stofwisseling en het hebben van overgangsklachten. Veel vrouwen merken dat ze aankomen in gewicht tijdens de overgang zonder dat hun eetpatroon of leefstijl is veranderd.

Hoewel het moeilijker is, blijft gewichtsverlies zeker mogelijk. Het vraagt vaak om een aangepaste benadering, waarbij de focus verschuift naar krachttraining (om spieren te behouden), voldoende eiwitten en een herziening van de dagelijkse caloriebehoefte.

Nieuwste informatie over overgewicht en medicatie: lees het blog →